‘Beloning’. Je kan zeggen wat Van Dale zegt: iets dat men geeft of ontvangt om te belonen. Maar dat is te simpel want de vraag is dan wel waar dat ‘iets’ voor staat. Onderzoek wijst uit dat waardering voor een goede prestatie voor iedere werknemer motiverend is. Hoewel bij beloningen in eerste instantie gedacht wordt aan geld, is de persoonlijke aandacht bij beloningen nog meer waard. (Een Amerikaans onderzoek spreekt zelfs van het schouderklopje van de hoogste baas dat 2/3 van de ondervraagden nog waardevoller vond.)

Beloning voor idee-inzender
We hebben het hier in elk geval over een beloning voor iemand die een idee heeft geleverd. Je kan dan zeggen ‘bedankt’, hem of haar de bijbehorende premie overhandigen, een schouderklopje geven, een bos bloemen met een waardebon uitreiken, een presentje geven of de gebruikelijke beloning van 15% overmaken. Wát er ook gegeven wordt: het moet wel iets zijn dat de ontvanger graag wil hebben. (Vermijd de reactie ‘ik had liever het geld gehad’.) Een beloning in geld heeft in vergelijking met een stoffelijke blijk van waardering minder waarde. Geld is als beloning niet zichtbaar; een geschenk blijft dat wel.
Bij alles wat, hoe en waar iets gegeven wordt is het belangrijk dat het in verhouding staat tot de inspanningen die voor het idee geleverd zijn, de omstandigheden waarin het idee is ontstaan en tot de besparing door het idee.

Wees creatief
Creativiteit hoort bij de meeste ideeëninzenders als eb en vloed. Mede daardoor moeten beloningen ook creatief zijn. Dat hoeft dan niet altijd de beloning zelf te zijn (bijvoorbeeld een dagje golf voor een golfliefhebber), maar het kan ook de ‘verpakking’ zijn (een eenvoudige Aanmoedigingspremie overhandigen boven op de Dom in Utrecht). Maak er in elk geval een feestje van en doe er iets speciaals mee!

Laat het merken
De meeste inzenders van een idee gaat het niet om beter te zijn dan een ander. Daarvoor zijn ideeën te uniek en zijn er weinig vergelijkingen te maken. Het is daarom ook belangrijk dat iedereen, ongeacht het idee, een beloning krijgt voor het indienen (en dus ook voor het meedenken). Wat dat is maakt niet zoveel uit áls het maar gegeven wordt.
Elke beloning moet op een plaats en moment gegeven worden dat het ook door derden wordt opgemerkt. Bijvoorbeeld in de lunchpauze in het bedrijfsrestaurant. Met natuurlijk aandacht in de beschikbare media (intranet, elektronische borden, personeelsblad…).
Probeer omvang van de besparing zichtbaar te maken, bijvoorbeeld voor elke duizend euro één roos te overhandigen of voor elke 10.000 euro een fles wijn.
Laat collega’s ‘delen’ in de beloning waardoor de idee-inzender nog meer aandacht krijgt. Zorg ervoor dat collega’s merken dat iets beter gaat dankzij het idee van met name te noemen collega.
Betrek ook familieleden bij de (uitreiking van de) beloning.

Ideeëndag
Een mooi podium voor beloningen is de (jaarlijkse) Ideeëndag die door veel bedrijven wordt georganiseerd. Op zo’n dag kunnen (alle?) idee-inzenders letterlijk in de spotlights gezet worden. Ongetwijfeld zullen daar dan ook de resultaten over een bepaalde periode worden genoemd. Met daarbij het leukste, interessantste en meest waardevolle idee.
Kleed deze dag letterlijk en figuurlijk goed aan. Maak er een feestje van. Wellicht geeft het meest waardevolle idee een aanknopingspunt voor de plaats en persoon die de idee-inzender mag belonen. Had het idee te maken met het parkeerterrein? Geef ook een jaar lang een ‘gratis’ parkeerplaats dichtbij de ingang en trommel de parkeerpolitie op voor de uitreiking. Ging het idee over de interne postverzending? Stuur via de (buizen?)post de koker met de prijs voor een weekend weg, inclusief bezoek Postmuseum.

Bijvoorbeeld
De meeste leden van het Ideeëncentrum kennen de 10%- of 15%-beloning, zijnde het percentage van de besparing over het eerste jaar van het realiseren van een idee. Zie Reglement.
Maar daarnaast is nog veel mogelijk. Bijvoorbeeld:
geef een vrije dag
(jaar?)abonnement voor wekelijks verse bloemen
verbind de naam van de idee-inzender aan het betreffende item
geef een aandeel
een P-plaats voor bepaalde tijd dichtbij de ingang
een zakelijke of persoonlijke cursus of training
pakket met producten uit eigen bedrijf
kaart in personeelsblad of op intranet te downloaden om door collega’s te sturen naar idee-inzender
kunst uit laten kiezen voor werkplek
wisseltrofee
jaar gratis lunchen in bedrijfsrestaurant

Wat voor persoonlijke beloningen geldt, geldt in veel gevallen ook voor groepsbeloningen. Het grootste verschil is dat er voor groepen beloningen te bedenken zijn die juist in groepsverband georganiseerd kunnen worden. Denk aan een uitje, een ontbijt met de hoogste baas, een gezamenlijk etentje, een vaartocht…